1 Kasım 2007 Perşembe

Atatürk ve Matematik

22:37

Atatürk' ün önder olma kişiliğinin yanında matematikçi kişiliğini biliyormuydunuz.
Evet aynen öyle Atatürk kendisi bizzat Fansızca bir matematik kitabını Türkçe' ye çevirmiştir.

Dil devrimiyle birlikte dili Osmanlıca' dan öz Türkçe'ye dönen bir toplumun eski dildeki geometri terimlerini anlayabilmelerine olanak yoktur. Bu eksikliğin farkında olan Atatürk, yaverinden Avrupa kaynaklı bir geometri kitabı istetir. Kendisine getirilen Fransızca geometri kitabını Türkçeye çevirmiş ve matematik eğitiminin gelişimine bizzat kendisi katkıda bulunmuştur. Terimlerin bir çoğunun karşılığını kendisi geliştirmiştir.
Eski dildeki geometri ve matematik terimlerinin bazılarının yeni dildeki karşılıkları şunlardır:
Bölen - Maksumunaleyh
Bölme - Taksim
Bölüm - Haric-i Kısmet
Çarpanlara Ayırma - Mazrubata Tefrik
Çember - Muhit-i Daire
Çıkarma - Tarh
Dikey - Amudi
Limit - Gaye
Ondalık - Aşar'i
Parabol - Kat'ı Mükafti
Piramit - Ehram
Prizma - Menşur
Sadeleştirme - İhtisar
Teğet - Hatt-ı Mümas

Birde şu cümleye bakalım:
"Müsellesin sathı yatalay, dikeley zarbının müsavatına müsavidir." Bu cümlenin günümüz dili ile karşılığı. "Üçgenin alanı, tabanı ile yüksekliğinin çarpımının yarısına eşittir." görüldüğü üzere eski dildeki terimleri anlamak kullandığımız dil ile mümkün değildir.
Atatürk' ün yeni yetişecek neslin kendi diliyle anlayacağı bir matematik eğitimi için yaptığı katkıyı iyi anlamak gerekiyor.

Not: Bu yazıdan Arap dilinin bilim yapmak için kullanışlı olmadığı sonucunu çıkarmamalısınız. Hatırlanacağı üzere, bir çok Türk İslam matematikçisi ve bilim adamının kullandığı dil ve bu insanların yazdığı bir çok eser Arapçaydı. Bu eserlerin bir kısmı Avrupa ve Amerikan kütüphanelerinde bulunmaktadır. Ayrıca eserler araştırma ve tezlere de konu olmuştur.

Yazar:

Yazılarımıza yorum ekleyerek sizde sitemize katkıda bulunabilirsiniz.

19 yorum:

Adsız dedi ki...

çok teşekkür ederiz.çok faydalandık

deli kadir dedi ki...

malzemeden çaldınız şaka şaka iyi olmuş

Adsız dedi ki...

hepsi 1 panzer bence gayet güzel olmuş oldukça faydalandık ama daha detaylı bilgi konabilirdi hazırlayana saygı ve sevgimi sunar teşekkür ederim :D

Adsız dedi ki...

çok güzel olmuş tebrik ederim ben sekizinci sınıf öğrencisiyim yozgatta çok faydaliydi manyak olmus yani ne deyem elinize saglik

*-_-* efsane pipi *-_-* dedi ki...

gerçekten güzel olmuş ama çok ayrıntısız yinede elinize sağlık allaha emanet biraz ayrıntı lütfen

Adsız dedi ki...

gerçekten faydalı bir bilgi oldu.çok işime yaradı.tşk...

oguzcabaro.i.o dedi ki...

buradaki bir yazıyı arkim ödev yapmış o yüzden ben 00000000 aldım ama bura çoooooookkk güzel desem yalan olur şaka çok güzell ????

Adsız dedi ki...

walla saolun ii olmş ama ayrıntısız ginede saoln ya ben ouzhanı sewiyorm aşıgım ama atatürkçüüm ouz bunları duyyyyyy:(:(:(:(:(:(

Cem dedi ki...

Cok Tesekkür Ederim... Bu parca cok işime yaradı. :D Sevgiler : CEM

Adsız dedi ki...

benim için performans odevi coqq saol

Adsız dedi ki...

Çok Teşekkür ederim.
Performans ödevim için yararlandım.

Adsız dedi ki...

çok süper bir site benim matemetik ödevima yarıyacam bundan eminim çok süper site sitenin devemını dilerim................
XD(((:

Adsız dedi ki...

valla ne diyim ödevim için bire bir çok teşekkürler

Adsız dedi ki...

ya biraz daha ayrıntılı lütfen bu bilgiler az :):):)

Adsız dedi ki...

bence çok güzel olmuş. zaten ben üşengeç biriyim az olması ii olmuş. bide aydınlıyız efeyiz deliyiz herkesi aydına beklerim.

Adsız dedi ki...

vaaay saolun kardeşler performans ödevinden 100 aldım ha ha ha

Adsız dedi ki...

çok tesekrr edrm bu bnack fydalı odlu...thank youuuuuuuu verrryyy verrrrryyyyyyyy........

Adsız dedi ki...

teşekkürler bu bilgiler proje ödevimde çok işime yarayacak.

Adsız dedi ki...

saoLun ama ayrıntı yok yine performans ödevime baya katkıda bulundu :D

 

© 2013 MATEMATİK ETKİNLİKLERİM. Her hakkı saklıdır. Tema tasarım Templateism

Back To Top