Eyfel kulesi (Eiffel Tower)

Eyfel kulesi (Eiffel Tower):

Fransa nın en ünlü eserlerinden biri olan Eiffel kulesi, ülkenin dışındada Fransa' yı temsil eder bir duruma gelmiştir. Eiffel kulesi adını Alexandre Gustave Eiffel' den almıştır. Eiffel kulesi 1887-1889 yılları arsında Gustave Eiffel firması tarafından, Fransız Devriminin 10.yıl kutlamaları çerçevesinde EXPO fuarı için inşa edilmiştir.

Kulenin 7.739.401 Frank olan masrafları 1889 yılındaki açılışı tarihinden önceki 5 ayda 1,9 milyon kişi ziyaret edince yıl sonuna kadar masraflarının % 75 ini çıkarmıştır. Bu durumda Eiffel kulesi henüz inşaa aşamasında kazanç sağlayan bir şirket haline dönüşmüştür.

3000 işçi 26 ay boyunca 18.038 adet demir parçayı 2,5 milyon çivi ile bir araya getirmişler, ve inşaat süresince bir ölüm vakası da yaşanmamıştır.Eiffel kulesinin yüksekliği 300 metredir. Zirvesine yerleştirilen televizyon vericileri sayesinde 27 m daha yükselmiştir.

Çelik yerine demir kullanılarak inşaa edilmiş ve çürümeye karşıda özel tekniklerle korunmaktadır. Koruma masrafları yaklaşık 3 milyon avro tutar.

Fransa' nın en çok turist çeken bu yapısı yılda yaklaşık 6 milyon turist ziyaret eder.

İngilizler Eiffel kulesinin kurulmasından sonra, Londra'da da benzer bir yapı kurmak için bir proje başlatılar. Watkins Tower adı verilen bu yapının inşasına 1891 yılında başlanmış olmasına rağmen çalışma başarılı olamamış ve 1907 yılında yıkılmıştır.

Bu muazzam demirden yapının bir arada durmasını sağlayan gücün tesadüflere değil, matematiksel hesaplara dayalı olduğunu söylemek yanlış olmaz. Matematiğin hayatımızın her alanında olduğunu görmek onun ne ölçüde gerekli olduğunu anlamamıza yardımcı olacaktır. Önemli yapılar konusunda yeni yazılar devam edecek.

Kaynaklar:

http://tr.wikipedia.org/wiki/Ana_Sayfa

http://www.tour-eiffel.fr/teiffel/uk/

Mısır Piramitleri (Egyptian pyramid)

Mısır piramitlerinin çoğu eski ve orta krallık dönemlerinde mısır krallarının (Firavun) mezarları üzerine inşa edilen adından da anlaşılacağı üzere dev piramit biçimli yapılardır. Başka uygarlıklarında piramit biçimli yapılar inşa ettikleri bilinse de bunlar içinde en meşhurları mısır piramitleridir. Mısır piramitlerinin tabanı kare olduğundan kare piramit biçimlidirler. Piramidin içine yerleştirilen büyük kayaların içi oyularak kralların mezarları için hazırlanırdı. Mısırın ilk dönemlerinde (2. hanedan) yapılan mezarlar mastaba adıyla anılırdı bu mastabalar daha sonra yapılacak olan piramitlere göre çok daha küçük ve kesik piramit biçimliydiler. İlk piramit 3.hanedan döneminde Mimar İmhotep tarafından kral Zoser için yapıldı. Bu ilk piramit 60 metre yüksekliğinde idi.
En tanınmış piramitler ise 4. hanedan döneminde yapılmış ve Kahire’nin kuzeyinde bulunan 3 piramittir(Gize piramitleri).

Bunların en büyüğü Keops (Khufu olarak da bilinir) piramidi M.Ö. yaklaşık 2.560 yılında, 20 yıl aşkın bir sürede tamamlanmıştır. Keops piramidinin taban kenarları yaklaşık 230 metre ve yüksekliği 146,8 metredir. (Yüzyıllar içindeki aşınmalar sonucu şimdiki boyu 138,8 metre olarak ölçülmüştür.) Piramidin dış bölümü kireç taşı ve granitten yapılmıştır. Granitten yapılan en dış kaplaması yıllar içinde dökülmüştür. Bilim adamlarına göre bu en dışta bulunan kaplamanın ilk yapıldığı dönemde güneş ışıklarının etkisiyle insanın gözlerini alan muhteşem bir görüntüsü vardı. Yapının tamamında ağırlığı 2,75 ton olan 2,3 milyon kireç taşının kullanıldığı sanılmaktadır. Bu yapının toplam ağırlığı yaklaşık 6.325.000 ton kadardır. Öyle ki yapıldığı tarihten sonra 43 yüzyıl boyunca dünyanın en büyük yapısı olarak kalmıştır.
Bu denli büyük piramitlerin o günün teknolojisiyle inşa edilebilmesi insanı hayretler içinde bırakmaktadır. Özellikle ağırlığı 2,75 tonu bulan kireç taşlarının piramit yükseldikçe üst katlara nasıl taşındığı hala bilinmezliğini korumaktadır. Bu durum için çeşitli yaklaşımlar mevcuttur; birincisi piramit yükseldikçe yükseltilen uzun bir rampa, ikincisi piramidin üzerine inşa edilen sarmal bir rampa, üçüncüsü ise taşlar dev manivelalarla üst katlara konuyordu.

Piramitlerle ilgili bazı bilgiler verelim. Piramidin kenarlarının dört ana yön üzerinde bulunduğu bilinmektedir (Kuzey, güney, doğu, batı). Piramidin çevre uzunluğu bir yılın içindeki gün sayısını vermektedir 365,24 metre. Çevreyi yüksekliğin iki katına böldüğümüzde pi sayısını olarak bildiğimiz 3,1416 sayısını vermektedir. Büyük piramidin içindeki firavun odasının boyutları 3.4.5 olan temel Pisagor üçgenine denk gelmektedir

Önemli tarihi yapılar: Stonehenge

Stonehenge: (Bugün İngiltere de bulunmaktadır) Dev taşlarla yapılmış olan bu yapı megalitik çağın en önemli eserlerindendir. Yapım tarihleri MÖ2800-MÖ1100 yılları arasına tekabül eder. Yazılı dili olmayan bir uygarlığın yüzyıllar süren deneyimleri sonucunda inşa edilmiştir. İnşaatında 9 metre yüksekliğinde 50 ton ağırlığında taşların kullanıldığı bu yapının nasıl inşa edildiği hala araştırma konusudur. O dönemin teknolojisi ile bu denli büyük taşların, kilometrelerce öteden bu bölgeye taşınıp, muntazam bir şekilde dikilmesi hayret vericidir.

Yapının dinsel amaçlarla yapıldığına inanan arkeologlar olduğu gibi, dinsel amaçtan ziyade, bir gözlem evi olduğunu iddia eden ve inanan arkeloglarda vardır.

Yapılan araştırmalar ikinci görüşü kanıtlamaktadır. Yapının astronomik ve matematiksel incelemeleri, taşların güneş ve ayın yıl içindeki konumlarına göre dizildiğini göstermiştir. Taşların dizilme yöntemi kısaca şöyledir; belli bir konumdaki gözlemciye göre güneşin gün dönümü vakitlerinde güneşin doğduğu ve battığı noktalara bir taş dikilmesi esasına dayanır. Ayın yıl içindeki konumları içinse başka taşlar dikilmiştir. Bu şekilde bir çeşit gözlem evi niteliğinde olan bir yapı inşa edilmiş oldu. Ayrıca bu topluluğun 16 güneş ayına bölünmüş 365 günlük takvimi kullandıklarıda bilinmektedir.

Zamanı ölçmek eski uygarlıklar için oldukça önemli ve bi o kadarda güç bir iştir. Zamanı ölçme problemi için, farklı yollar bulan ve bir takım deneyimler edinen uygarlıklar, bilime ve matematiğe de önemli katkılarda bulunmuşlardır.

Matematiğin ve bilimin gelişimine katkıda bulunan uygarlıkların eserlerini incelemeye devam edeceğiz.