Doğadaki altıgen: Kar kristalleri (Snowflakes)

Kar yağdığı zaman hepimiz ne kadarda seviniriz. Karın beyazlığı insanın gözlerini kamaştırır.

Kar üzerine gelen ışığın hemen hepsini yansıttığından beyaz görünür. Karın belkide bilmediğiniz bir özelliği daha vardır oda kar kristallarinin Altıgen şekli.

Kar kristalleri neden altıgendir ? Konunun uzmanlarına göre bir kristalin şeklini belirleyen temel özellik bu altıgen su moleküllerinin tıpkı bir zincirin halkaları gibi birbirlerine kenetlenmesidir. Altıgen olmasının yanında, kar kristallerinin hiç birinin, birbirine tam anlamıyla benzememesi en önemli özelliğidir. İnsanı hayretler için bırakan bu durum üzerine, Amerikalı bilim adamı Wilson Bentley ilk araştırmalarda bulunmuş ve incelediği 6000 kar kristalinin, hiç birinin birbirine tam anlamıyla benzemediğini görmüştür. Daha sonra yapılan araştırmalarda da aynı şekilde , aynı büyüklükte ve aynı miktarda su molekülü ihtiva eden, kar kristaline rastlanamamıştır.

Kar kristalleri için denirki havadayken hiç bir kar kristali bir birine değmez bu gerçektende böyledir. Çapı 2-4 mm olan karkristallerinin ağırlığı 0,005 gr dır. Hava akımına karşı dirençli olduklarından yavaş yavaş yere doğru inerler. Bu iniş sırasında kristaller birbirini ittiğinden yapışmaz ve özelliklerini koruyarak yer yüzüne düşerler. (Yanlız kristaller yeryüzüne yaklaştıkça rüzgarında etkisiyle birbirine geçebilirler. Bu durumda lapa lapa dediğimiz yağışa dönüşürler. ) Kar yağışı -4 ile -20 derece sıcaklıklarında gerçekleşir. Kristallerin şekli ve büyüklüğü havanın sıcaklığına ve nemine bağlı olarak değişir.

Kendinize sanal ortamda bir kar kristali yapmak istemisiniz ? (Tıkla)
(Yukarıda Verdiğim linkte bir flash animasyon var bir parça kağıdı mouse ile kesiyor ve kendinize bir kar kristali yapabiliyorsunuz. Hatta kendi kristalinizin resmini kaydedebilirsiniz.)

Hareketli sanal kar kristali yapmak için (tıkla.)

Matematik her yerde; Yemek tarifi.

Hayatımız matematik adlı yeni bir etikette, farklı konuların matematikle ilişkisini ele almaya çalışacağım.
Yukarıda gördüğünüz tablo matematiğin hayatımızın her alanına nüfuz ettiğinin bir örneğidir. Belki farkında değiliz ama matematiği yaşamımız da oldukça fazla alanda kullanıyoruz... Yemek yaparken matematik bilgisine ihtiyacımız var mı dersiniz. Tabloyu inceleyip bu soruyu tekrar düşünün.

En basit bir yemek tarifini yorumlamak için bile, sayıların hangi oranlara karşılık geldiğinin bilgisine sahip olmalıyız.
Bir çok yemek kitabında, tariflerdeki ölçüler kesirli yada ondalıklı sayılarla ifade edilir.
Örneğin; bir Krep tarifini göz ününe alalım.
Tarif:
2,5 çay fincanı un
2 su bardağı süt
2 yumurta
1/2 çay kaşığı tuz
1/2 çay kaşığı kabartma tozu
2 çorba kaşığı sıvı yağ.

Bu tarifi yorumlamak ve bir Krep yapabilmek, sayıların bilgisini gerektirmektedir. Ondalıklı sayıların ne ifade ettiğini anlayamıyorsanız. 2,5 sayısının 2 tam 1 yarım fincan olduğunu anlayamayacağınız için ölçüyü tutturamaya bilirsiniz. Peki ya 1/2 sayısına ne demeli, kesirli sayıları biliyorsanız tabiki 1/2 nin yarım kaşığı ifade ettiğini de bilirsiniz.
Yemek yapabilmek bile matematik bilmeyi gerektiriyor.